Antrapamorfach:
Téarma a úsáidtear i gcomhthéacs na healaÁne NeoilitÁ, tagraÁonn sé d’ealaÁn lena ndéantar scáthchruth duine nó lena léirÁtear cineál éigin de thréith fhisiciúil an duine, an t-éadan go minic. 
Aengus Á“g:
Sna finscéalta, dia an ghrá agus na hóige a bhÁ in Aengus, mac an Daghda Mhóir, agus bhÁ cónaÁ air laistigh de dhumha ShÁ an Bhrú. 
AircéiréalteolaÁocht:
Rud is ea é seo atá tagtha chun cinn le déanaÁ sa tSeandálaÁocht — pléann sé le gnéithe réalteolaÁochta a bhaineann le séadchomharthaÁ seanda. CuimsÁtear ailÁniú na struchtúr leis an ngrian, leis an ngealach agus leis na plainéid agus an nasc a d’fhéadfadh a bheith ann idir an ealaÁn Neoiliteach agus fearann na spéartha. 
Tréimhse an Aosa Eascra:
Tréimhse idirlinne sa tseandálaÁocht is ea Á seo idir an Aois Neoiliteach agus an Chré-umhaois (tuairim is 2300-2000 RCh). EarraÁ a bhaineann go sonrach leis an tréimhse seo is ea soithÁ a bhÁ iontach maisithe agus a raibh bun plánach fúthu. Is é an cineál adhlactha a bhain le Tréimhse an Aosa Eascra go coitianta an duine a chur agus eascra nó soitheach óil a chur in éineacht leis chomh maith le cumhdach caol láimhe agus scian chopair.
An Chré-umhaois:
Tréimhse sa tseandálaÁocht a bhÁ ann ón tréimhse thart faoi 2000-600 RCh ar tháinig teicnÁcÁ an bhruithnithe agus táirgeachta miotail isteach lena linn, cé gurbh uirlisÁ cloiche na huirlisÁ ab fhorleithne fós.
Boann:
Sna finscéalta, bandia na bó finne ab ea Boann, a nochtaigh Á féin i gcruth Abhainn na Bóinne. BhÁ sÁ pósta ar Elcmar draoi ar dtús, ach thosaigh sÁ ag comrádaÁocht leis an Daghda Mór agus rugadh Aengus Á“g di dá bharr.
Rachtán:
MóitÁf atá coitianta san ealaÁn Neoiliteach agus is éard atá ann patrún an fhiarláin. 
Marcanna cuasaithe:
Loig bheaga, a bhÁonn ar chruth ciorcail go hiondúil agus a bhÁonn le fáil ar chlocha struchtúir ShÁ an Bhrú. Is rÁdheacair a rá cé acu an marcanna a tháinig chun bheith ar na clocha go nádúrtha atá iontu nó ar saothraÁodh le láimh an duine iad. NÁ eol cén fheidhm a bhÁ leo, má bhÁ feidhm ar bith leo.
Cursas:
Limistéar ar 2 lÁne de mhúrtha agus de dhÁoga a dhéanann é agus ar minic é a bheith ailÁnithe ar shéadchomhartha nó dÁrithe ar ghné den tÁrdhreach. Is minic séadchomhartha nó gné den tÁrdhreach ina crÁoch ar chursas freisin. NÁltear tagtha ar fhreagra deifnÁdeach fós maidir le cathain a tógadh iad agus cén fheidhm a bhÁ leo.
An deindreacroineolaÁocht:
Tugtar dátú fáinnÁ crainn uirthi seo freisin.
An Daghda mór:
Sna finscéalta,  ba é an dia mór nó an dia maith é. Dia na flúirse a bhÁ ann a raibh coire na cuimse aige agus is minic a léirÁtear mar chleasaÁ é a raibh urbholg air. Baineann sé le go leor bandéithe na n-abhann agus bhÁ sé i measc dhéithe móra tábhachtacha na gCeilteach.
Nósanna Tógála na gCloch Singil:
Modh tógála a úsáidtear le foirgnimh a thógáil agus lena n-úsáidtear clocha beaga gearrtha gan oibreáin cheangail. Is sampla maith de na nósanna sin an tuama pasáiste in Maes Howe, Insce Orc, Albain.
Elcmar:
Sna finscéalta, ba é Elcmar an chéad té a chónaigh i SÁ an Bhrú.
Fuinnimh thalúnda:
Creideann roinnt daoine gur suÁodh SÁ an Bhrú ar lÁne bháin nó ar lÁne fuinnimh d’aon turas. Tá roinnt mhaith collóirÁ tar éis a mhaÁomh go bhfreagraÁonn an láithreán i gcoitinne agus an seomra go speisialta go han-láidir do shlait chollóireachta.
Baois:
Foirgneamh baoise nó áiféiseach. Tógadh roinnt dÁobh mar shiombail stádais, tógadh roinnt eile chun fostaÁocht a thabhairt do thionóntaÁ agus do thuathánaigh a bhÁ stiúgtha leis an ocras i rith bhlianta an ghorta mhóir. Creidtear gur le linn lár an 18ú céad a tógadh Baois ShÁ an Bhrú agus gur d’ábhar an chairn a tógadh é.
Gréabhaca:
Gaineamhchloch liathghlas - is clocha den sórt sin formhór chlocha na struchtúr ag SÁ an Bhrú. 
Séadchomhartha heinse:
Is minic a thugtar clós air seo a bhfuil claÁfort thart air agus is éard a bhÁonn i gceist leis go hiondúil múr atá déanta d'ábhar a gearradh amach as an limistéar laistigh agus as an limistéar iata. BÁonn cruth ciorcail air go hiondúil, ach cruinneachánach fós. Is minic a bhÁonn siad nasctha le tuamaÁ pasáiste, agus is sárshampla é heinse Dhubhadh.
An Iarannaois:
Tréimhse tar éis na Cré-Umhaoise. Ba Á an Iarannaois an staid i bhforbairt aon dreama a d’úsáideadh an-chuid uirlisÁ agus arm arbh é an t-iarann an phrÁomh-chomhchuid iontu. Is minic a tharla athruithe eile i sochaÁ i gcomhthráth le hiarann a bheith á glacadh mar ábhar déanta uirlisÁ, lena n-áirÁtear athruithe ar chleachtais talmhaÁochta, ar chreidimh reiligiúnda agus ar stÁleanna ealaÁne. In Á‰irinn, mhair an tréimhse seo ón mbliain 500 RCh go dtÁ go luath i dtréimhse na meánaoiseanna.
Lindéar:
Cloch phlánach a chlúdaÁonn an doras. Ag SÁ an Bhrú, is Á seo an chloch mhaisithe atá socraithe os cionn bhosca an dÁn agus a gcuirtear suntas i ndearadh an mhuileata atá uirthi.
Lugh:
Duine de phrÁomhdhéithe Thuatha Dé Danann, ar a dtugtaÁ Lugh Lámhfhada, an Samildánach, an Lu freisin.
Muileata:
Patrún an mhuileata nó an diamaint a bhÁonn le feiceáil san ealaÁn Neoiliteach.
Méisiliteach:
Focal ón nGréigis a chiallaÁonn an Chloch Láir. TagraÁonn sé don tréimhse sular tugadh an fheirmeoireacht isteach, thart ar 8000-4000RCh.
Neoiliteach:
An Chlochaois nua. I réim nuair a tugadh an fheirmeoireacht isteach in Á‰irinn agus mhair an tréimhse chomh fada leis an gCré-Umhaois. Thart ar 4000-2000RCh
Ortastat:
Focal eile ar na liaga seasta atá ar thaobhanna phasáiste agus sheomra an tuama.
Pioc-Chóiriú:
TeicnÁc a d’úsáid ealaÁontóirÁ Neoiliteacha lenar 'cóirÁodh' dromchla na gcloch trÁ shiséal cloiche a úsáid chun dearadh a phiocadh amach ar an gcloch.
Pailéiliteach:
An tSean-Chlochaois an chiall bheacht atá leis an bhfocal seo agus tagraÁonn sé don tréimhse tar éis na hOighearaoise deiridh.
Dátú Radacarbóin:
TeicnÁc eolaÁochta a forbraÁodh sna 1940aidÁ lena gcuirtear ar chumas duine ábhar orgánach a dhátú de réir a mhéid de charbón 14 atá ann.
Sraodbhalla:
Balla coinneála nó fásáil.
Clocha saile:
Clocha cothrománacha lena ndéantar an cuasán a dheighilt ó limistéar an tseomra agus limistéar an tseomra ón bpasáiste nó lena ndeighltear an pasáiste ina chodanna éagsúla.
Souterrain:
Baineann le tréimhse na CrÁostaÁochta Luaithe i gcoitinne (5ú céad go dtÁ an 12ú céad). Struchtúr faoi thalamh a raibh pasáiste nó seomra amháin nó tuilleadh ann. Rinneadh de chlocha singile iad go hiondúil agus úsáideadh iad le hearraÁ a stóráil iontu agus b'fhéidir mar bhealaÁ éalaithe freisin. Tá tolláin sna dumhaÁ ag Cnóbha agus ag Dubhadh.  
Tuatha Dé Danaan:
Dream daoine osnádúrtha a bhain leis an mBandia Danu agus a rialaigh Á‰ire, de réir an tseanchais, sular tháinig na Ceiltigh go hÁ‰ireann agus a d’imigh leo siar i ndumhaÁ agus i liosanna sÁ ina dhiaidh. 
Neamhdhifreáilte: 
Cineál tuama pasáiste a bhfuil bealach pasáiste ann a théann in airde de réir a chéile le seomra a dhéanamh, agus nach bhfuil aon chuasáin ann.