{"id":3667,"date":"2025-03-11T12:35:37","date_gmt":"2025-03-11T12:35:37","guid":{"rendered":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/bru-na-boinne\/pairc-naisiunta-bhru-na-boinne\/"},"modified":"2025-08-06T11:24:13","modified_gmt":"2025-08-06T10:24:13","slug":"pairc-naisiunta-bhru-na-boinne","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/ga\/readmhaoin-oidhreachta-domhanda\/bru-na-boinne-2\/pairc-naisiunta-bhru-na-boinne\/","title":{"rendered":"P\u00e1irc N\u00e1isi\u00fanta Bhr\u00fa na B\u00f3inne"},"content":{"rendered":"\n<section class=\"wp-block-group whi-section is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<h1 class=\"wp-block-heading\">P\u00e1irc N\u00e1isi\u00fanta Bhr\u00fa na B\u00f3inne<\/h1>\n\n\n\n<p>In 2023, d\u2019\u00e9irigh leis an St\u00e1t east\u00e1t Dhubhadh de thart ar 223 heicte\u00e1r (552 acra) a fh\u00e1il chun P\u00e1irc N\u00e1isi\u00fanta nua a chruth\u00fa &#8211; P\u00e1irc N\u00e1isi\u00fanta Bhr\u00fa na B\u00f3inne. Cuims\u00edonn s\u00e9 sin thart ar aon trian de Mhaoin Oidhreachta Domhanda Bhr\u00fa na B\u00f3inne agus t\u00e1 dh\u00e1 theach mh\u00f3ra tuaithe ann (Halla Dhubhadh agus Main\u00e9ar an Neadraibh\u00edolaigh) suite laistigh de dhim\u00e9in fhairsing at\u00e1 leagtha amach feadh abhainn agus ghleann na B\u00f3inne i gContae na M\u00ed. <\/p>\n\n\n\n<p>T\u00e1 t\u00e1bhacht eisceacht\u00fail go n\u00e1isi\u00fanta agus go hidirn\u00e1isi\u00fanta ag baint leis an t\u00edrdhreach deasghn\u00e1tha r\u00e9amhstairi\u00fail dea-chaomhnaithe i nDubhadh, agus tharraing s\u00e9 aird phoibl\u00ed agus acad\u00fail le d\u00e9ana\u00ed mar gheall gur aims\u00edodh tuama pas\u00e1iste ann.<\/p>\n\n\n\n<p>Is \u00e9 an toradh ioml\u00e1n ar fhorbairt stairi\u00fail uath\u00fail Dhubhadh, mar a achoimr\u00edtear th\u00edos, n\u00e1 cnuasach ailtireachta, seand\u00e1la\u00edochta, staire, cult\u00fartha agus n\u00e1d\u00fartha at\u00e1 thar a bheith saini\u00fail agus at\u00e1 comhth\u00e1ite go c\u00faramach agus at\u00e1 f\u00edorannamh, a bhfuil braistint eisceacht\u00fail bar\u00e1nt\u00falachta at\u00e1 f\u00f3s i r\u00e9im mar bhonn agus mar thaca aige.<\/p>\n\n\n\n<figure data-wp-context=\"{&quot;imageId&quot;:&quot;69da420a61ab9&quot;}\" data-wp-interactive=\"core\/image\" data-wp-key=\"69da420a61ab9\" class=\"wp-block-image aligncenter size-large wp-lightbox-container\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"704\" data-wp-class--hide=\"state.isContentHidden\" data-wp-class--show=\"state.isContentVisible\" data-wp-init=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--click=\"actions.showLightbox\" data-wp-on--load=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on-window--resize=\"callbacks.setButtonStyles\" src=\"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/dowth-hall-aerial-view-1024x704.jpg\" alt=\"Radharc &#xF3;n aer ar Halla Dhubhadh agus ar an tuama pas&#xE1;iste tochailte\" class=\"wp-image-3613\" srcset=\"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/dowth-hall-aerial-view-1024x704.jpg 1024w, https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/dowth-hall-aerial-view-300x206.jpg 300w, https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/dowth-hall-aerial-view-768x528.jpg 768w, https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/dowth-hall-aerial-view-50x34.jpg 50w, https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/dowth-hall-aerial-view.jpg 1283w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><button\n\t\t\tclass=\"lightbox-trigger\"\n\t\t\ttype=\"button\"\n\t\t\taria-haspopup=\"dialog\"\n\t\t\taria-label=\"Enlarge\"\n\t\t\tdata-wp-init=\"callbacks.initTriggerButton\"\n\t\t\tdata-wp-on--click=\"actions.showLightbox\"\n\t\t\tdata-wp-style--right=\"state.imageButtonRight\"\n\t\t\tdata-wp-style--top=\"state.imageButtonTop\"\n\t\t>\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"12\" height=\"12\" fill=\"none\" viewBox=\"0 0 12 12\">\n\t\t\t\t<path fill=\"#fff\" d=\"M2 0a2 2 0 0 0-2 2v2h1.5V2a.5.5 0 0 1 .5-.5h2V0H2Zm2 10.5H2a.5.5 0 0 1-.5-.5V8H0v2a2 2 0 0 0 2 2h2v-1.5ZM8 12v-1.5h2a.5.5 0 0 0 .5-.5V8H12v2a2 2 0 0 1-2 2H8Zm2-12a2 2 0 0 1 2 2v2h-1.5V2a.5.5 0 0 0-.5-.5H8V0h2Z\" \/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><figcaption class=\"wp-element-caption\">Radharc \u00f3n aer ar Halla Dhubhadh agus ar an tuama pas\u00e1iste tochailte (\u00a9 Le caoinchead \u00f3 Ken Williams)<\/figcaption><\/figure>\n<\/section>\n\n<div class=\"wp-block-group whi-section is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\"><div class=\"wp-block-group__inner-container\">\n<h2 class=\"wp-block-heading ticss-dbddfcd2\">Oidhreacht Chult\u00fartha<\/h2>\n\n\n\n<p>Cuims\u00edonn oidhreacht chult\u00fartha Dhubhadh fr\u00e1ma ama fada, \u00f3n r\u00e9amhstair luath, tr\u00ed r\u00e9 na me\u00e1naoise, go dt\u00ed an 18\u00fa agus 19\u00fa haois agus suas go dt\u00ed an l\u00e1 inniu. Is \u00e9 ioml\u00e1ine an chnuasaigh agus raon na dtr\u00e9imhs\u00ed a l\u00e9ir\u00edtear ina oidhreacht seand\u00e1la\u00edochta agus th\u00f3gtha a chinnt\u00edonn gur t\u00edrdhreach eisceacht\u00fail laistigh den Mhaoin Oidhreachta Domhanda \u00e9 Dubhadh. Mar sin f\u00e9in, ba cheart East\u00e1t Dhubhadh a mheas mar shraith de th\u00edrdhreacha cult\u00fartha ilsrathacha, \u00f3 thr\u00e9imhs\u00ed \u00e9ags\u00fala, a idirghn\u00edomha\u00edonn lena ch\u00e9ile agus a fhreagra\u00edonn d\u00e1 ch\u00e9ile.<sup>1<\/sup>  <\/p>\n\n\n\n<p><sup data-fn=\"9643c8b1-12c1-42d7-b406-20d8214e26bc\" class=\"fn\"><a href=\"#9643c8b1-12c1-42d7-b406-20d8214e26bc\" id=\"9643c8b1-12c1-42d7-b406-20d8214e26bc-link\">1<\/a><\/sup>Is \u00ed an phr\u00edomhfhoinse don chuid seo n\u00e1 <em>an Plean Caomhantais d\u2019Oidhreacht Chult\u00fartha Thailte Dhaimhinse i nDubhadh (2016)<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">R\u00e9amhstair<\/h3>\n\n\n\n<p>Is \u00ed an tr\u00e9imhse Neoiliteach an tr\u00e9imhse r\u00e9amhstairi\u00fail is suntasa\u00ed i nDubhadh. T\u00e1 imfh\u00e1l\u00fa \u00f3n tr\u00e9imhse Luath-Neoiliteach, ina bhfuil potaireacht Babhla Ch\u00edl\u00edgh agus at\u00e1 suite i \u2018bP\u00e1irc an R\u00e1sch\u00farsa\u2019, ar an s\u00e9adchomhartha is luaithe a aithn\u00edodh go dt\u00ed seo ar an east\u00e1t. Ina theannta sin, aims\u00edodh dh\u00e1 thuama pas\u00e1iste \u00f3 l\u00e1r na tr\u00e9imhse Neoilit\u00ed siar \u00f3 Halla Dhubhadh.  <\/p>\n\n\n\n<p>Nuair a aims\u00edodh leac mheigiliteach mhaisithe ar an taobh thoir thuaidh den Halla sa h\u00e1-h\u00e1, tugadh le fios go raibh tuama pas\u00e1iste suaite\/scriosta, b\u2019fh\u00e9idir gur cuid de chnuasach beag n\u00f3 reilig \u00ed.<\/p>\n\n\n\n<p>Deimhn\u00edodh \u00e9 seo in 2017, nuair a l\u00e9irigh cl\u00e1r monat\u00f3ireachta go raibh tuama pas\u00e1iste m\u00f3r ann n\u00e1r taifeadadh roimhe seo suite faoin ard\u00e1n faiche a thimpealla\u00edonn Halla Dhubhadh. I measc na n-iarsma\u00ed at\u00e1 ar marthain den s\u00e9adchomhartha eisceacht\u00fail seo, t\u00e1 dh\u00e1 sheomra mheigiliteacha shuaite. Tar \u00e9is iad a aimsi\u00fa, rinneadh tochailt chuimsitheach ar na s\u00e9adchomhartha\u00ed seo. T\u00e1thar ag lean\u00faint le hoibreacha iarthochailte agus \u00e9 faoi \u00fain\u00e9ireacht an St\u00e1it.   <\/p>\n\n\n\n<figure data-wp-context=\"{&quot;imageId&quot;:&quot;69da420a63263&quot;}\" data-wp-interactive=\"core\/image\" data-wp-key=\"69da420a63263\" class=\"wp-block-image aligncenter size-full wp-lightbox-container\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"827\" height=\"552\" data-wp-class--hide=\"state.isContentHidden\" data-wp-class--show=\"state.isContentVisible\" data-wp-init=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--click=\"actions.showLightbox\" data-wp-on--load=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on-window--resize=\"callbacks.setButtonStyles\" src=\"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/tomb-2-at-dowth-hall.png\" alt=\"Tuama 2 ag Halla Dhubhadh a aims&#xED;odh in 2017\" class=\"wp-image-3625\" srcset=\"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/tomb-2-at-dowth-hall.png 827w, https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/tomb-2-at-dowth-hall-300x200.png 300w, https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/tomb-2-at-dowth-hall-768x513.png 768w, https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/tomb-2-at-dowth-hall-50x33.png 50w\" sizes=\"auto, (max-width: 827px) 100vw, 827px\" \/><button\n\t\t\tclass=\"lightbox-trigger\"\n\t\t\ttype=\"button\"\n\t\t\taria-haspopup=\"dialog\"\n\t\t\taria-label=\"Enlarge\"\n\t\t\tdata-wp-init=\"callbacks.initTriggerButton\"\n\t\t\tdata-wp-on--click=\"actions.showLightbox\"\n\t\t\tdata-wp-style--right=\"state.imageButtonRight\"\n\t\t\tdata-wp-style--top=\"state.imageButtonTop\"\n\t\t>\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"12\" height=\"12\" fill=\"none\" viewBox=\"0 0 12 12\">\n\t\t\t\t<path fill=\"#fff\" d=\"M2 0a2 2 0 0 0-2 2v2h1.5V2a.5.5 0 0 1 .5-.5h2V0H2Zm2 10.5H2a.5.5 0 0 1-.5-.5V8H0v2a2 2 0 0 0 2 2h2v-1.5ZM8 12v-1.5h2a.5.5 0 0 0 .5-.5V8H12v2a2 2 0 0 1-2 2H8Zm2-12a2 2 0 0 1 2 2v2h-1.5V2a.5.5 0 0 0-.5-.5H8V0h2Z\" \/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><figcaption class=\"wp-element-caption\">Tuama 2 ag Halla Dhubhadh a aims\u00edodh in 2017 (\u00a9 Le caoinchead \u00f3 Ken Williams)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>T\u00e1 t\u00e1bhacht idirn\u00e1isi\u00fanta ag baint leis na tuama\u00ed pas\u00e1iste agus an eala\u00edn mheigiliteach i nDubhadh ag Br\u00fa na B\u00f3inne mar shampla\u00ed ionada\u00edocha den scoth den traidisi\u00fan meigiliteach. T\u00e1 teacht orthu go h\u00e9asca agus is tr\u00e9ithe suntasacha iad a chuireann S\u00e1r-Luach Uil\u00edoch na Maoine Oidhreachta Domhanda seo in i\u00fal. <\/p>\n\n\n\n<p>Le linn dheireadh na tr\u00e9imhse Neoilit\u00ed, bh\u00ed an t-iomaire inar t\u00f3gadh na tuama\u00ed pas\u00e1iste ag Dubhadh mar chro\u00edl\u00e1r do ghn\u00edomha\u00edocht deasghn\u00e1tha, mar at\u00e1 l\u00e9irithe leis an gcr\u00e9fort iontach, Heinse Dhubhadh. T\u00e1 an-t\u00e1bhacht ag baint leis an Heinse seo mar gheall ar a mh\u00e9id, a riocht, a bhruacha at\u00e1 f\u00f3s ar marthain, agus na gn\u00e9ithe a dh\u00e9anann \u00e9 a idirdheal\u00fa \u00f3 fhormh\u00f3r na sampla\u00ed \u00c9ireannacha eile. D\u2019aithin suirbh\u00e9 geoifisiceach an dara heinse f\u00e9ideartha agus gr\u00fap\u00e1il chasta imfh\u00e1luithe idir Halla Dhubhadh agus Heinse Dhubhadh. C\u00e9 nach fios d\u00e1ta na ngn\u00e9ithe seo, d\u2019fh\u00e9adfadh go raibh Heinse Dhubhadh mar chro\u00edl\u00e1r do ghn\u00edomha\u00edochta\u00ed deasghn\u00e1tha le linn dheireadh na tr\u00e9imhse Neoilit\u00ed. T\u00e1 s\u00e9 n\u00edos deacra faoi l\u00e1thair fianaise an phobail feirmeoireachta a th\u00f3g na s\u00e9adchomhartha\u00ed seo a aimsi\u00fa. Rinneadh p\u00e1irt-tochailt ar an gc\u00f3ras p\u00e1irceanna a aithn\u00edodh i \u2018bP\u00e1irc an R\u00e1sch\u00farsa\u2019 agus b\u2019fh\u00e9idir go mbaineann s\u00e9 le l\u00e1r na Cr\u00e9-umhaoise, ach t\u00e1 g\u00e1 le tuilleadh tochailte chun \u00e9 seo a dhearbh\u00fa. D\u00e1 nd\u00e9anfa\u00ed amhlaidh, bheadh\u200b t\u00e1bhacht shuntasach ag baint leis an gc\u00f3ras p\u00e1irceanna seo, toisc nach bhfuarthas aon l\u00e1ithre\u00e1in inchompar\u00e1ide laistigh den Mhaoin Oidhreachta Domhanda seo.      <\/p>\n\n\n\n<figure data-wp-context=\"{&quot;imageId&quot;:&quot;69da420a63be5&quot;}\" data-wp-interactive=\"core\/image\" data-wp-key=\"69da420a63be5\" class=\"wp-block-image aligncenter size-large wp-lightbox-container\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"684\" height=\"1024\" data-wp-class--hide=\"state.isContentHidden\" data-wp-class--show=\"state.isContentVisible\" data-wp-init=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--click=\"actions.showLightbox\" data-wp-on--load=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on-window--resize=\"callbacks.setButtonStyles\" src=\"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/kerbstone-showing-megalithic-art-684x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3629\" srcset=\"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/kerbstone-showing-megalithic-art-684x1024.jpg 684w, https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/kerbstone-showing-megalithic-art-200x300.jpg 200w, https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/kerbstone-showing-megalithic-art-50x75.jpg 50w, https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/kerbstone-showing-megalithic-art.jpg 716w\" sizes=\"auto, (max-width: 684px) 100vw, 684px\" \/><button\n\t\t\tclass=\"lightbox-trigger\"\n\t\t\ttype=\"button\"\n\t\t\taria-haspopup=\"dialog\"\n\t\t\taria-label=\"Enlarge\"\n\t\t\tdata-wp-init=\"callbacks.initTriggerButton\"\n\t\t\tdata-wp-on--click=\"actions.showLightbox\"\n\t\t\tdata-wp-style--right=\"state.imageButtonRight\"\n\t\t\tdata-wp-style--top=\"state.imageButtonTop\"\n\t\t>\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"12\" height=\"12\" fill=\"none\" viewBox=\"0 0 12 12\">\n\t\t\t\t<path fill=\"#fff\" d=\"M2 0a2 2 0 0 0-2 2v2h1.5V2a.5.5 0 0 1 .5-.5h2V0H2Zm2 10.5H2a.5.5 0 0 1-.5-.5V8H0v2a2 2 0 0 0 2 2h2v-1.5ZM8 12v-1.5h2a.5.5 0 0 0 .5-.5V8H12v2a2 2 0 0 1-2 2H8Zm2-12a2 2 0 0 1 2 2v2h-1.5V2a.5.5 0 0 0-.5-.5H8V0h2Z\" \/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><figcaption class=\"wp-element-caption\">Cloch Cholbha ar a l\u00e9ir\u00edtear eala\u00edn mheigiliteach (\u00a9 Le caoinchead \u00f3 Ken Williams)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:2em\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Tr\u00e9imhse na Luath-Mhe\u00e1naoise<\/h3>\n\n\n\n<p>Mar is amhlaidh leis an Maoin Oidhreachta Domhanda tr\u00ed ch\u00e9ile, tharla an dara borradh gn\u00edomha\u00edochta ag Dubhadh le linn thr\u00e9imhse na Luath-Mhe\u00e1naoise. Sainaithn\u00edodh tr\u00ed imfh\u00e1l\u00fa ilmh\u00faracha, \u00f3 thr\u00e9imhse na Luath-Mhe\u00e1naoise is d\u00f3cha, lena n-\u00e1ir\u00edtear dh\u00e1 shu\u00edomh ardst\u00e1dais a d\u2019fh\u00e9adfadh a bheith ann. T\u00e1 t\u00e1bhacht shuntasach ag baint leis na himfh\u00e1luithe seo mar gheall ar a ndl\u00fas, a su\u00edomh ag breathn\u00fa amach ar an mB\u00f3inn\/ag rial\u00fa na B\u00f3inne, agus an st\u00e1das ard a d\u2019fh\u00e9adfadh a bheith acu. Aithn\u00edodh uaimh thal\u00fan dh\u00f3ch\u00fail \u00f3 thr\u00e9imhse na Luath-Mhe\u00e1naoise a tochla\u00edodh i gcarn thuama pas\u00e1iste Halla Dhubhadh, a th\u00e9ann isteach i seomra an tuama theas.   <\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Deireadh na Me\u00e1naoise<\/h3>\n\n\n\n<p>B\u2019fh\u00e9idir go bhfuil sampla uath\u00fail de shr\u00e1idbhaile main\u00e9arach ag Dubhadh a raibh s\u00e9ip\u00e9al Naomh D\u00e1ith\u00ed, a th\u00f3g na hAngla-Normannaigh, mar chro\u00edl\u00e1r aige, b\u2019fh\u00e9idir a t\u00f3gadh ar l\u00e1ithre\u00e1n eaglasta n\u00edos luaithe ag deireadh an 13\u00fa haois. Dealra\u00edonn s\u00e9 gur dheimhnigh suirbh\u00e9anna geoifisiceacha gurbh ann d\u00f3ibh, mar l\u00e9irigh na suirbh\u00e9anna sin sraith de cheapacha burg\u00e1iste, b\u00f3thar l\u00e1rnach, agus roinnt ard\u00e1in t\u00ed ar aon l\u00edne le ch\u00e9ile feadh briseadh n\u00e1d\u00fartha i bhf\u00e1na. Laistigh den dim\u00e9in stairi\u00fail seo, is gn\u00e9ithe iad uile an t\u00fartheach, na linnte \u00e9isc, na cora\u00ed \u00e9isc agus an tsean-fhialann a bhaineann le dim\u00e9inte main\u00e9aracha, le linn dheireadh na Me\u00e1naoise.  <\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">An Iar-Mhe\u00e1naois<\/h3>\n\n\n\n<p>De r\u00e9ir mar a d\u2019athraigh an dim\u00e9in mhain\u00e9arach ina dim\u00e9in t\u00ed tuaithe le linn an 18\u00fa agus an 19\u00fa haois, rinneadh go leor gn\u00e9ithe n\u00e1d\u00fartha agus cult\u00fartha a bh\u00ed ann cheana a chomhth\u00e1th\u00fa sa t\u00edrdhreach deartha, ar ch\u00faiseanna praitici\u00fala n\u00f3 mar orn\u00e1ideachas, n\u00f3 ar bhealach a chabhraigh go saini\u00fail lena gcaomhn\u00fa. Mar chuid l\u00e1rnach den dim\u00e9in, is \u00e9ard at\u00e1 i Halla Dhubhadh n\u00e1 teach m\u00f3r tuaithe nuachlasaiceach at\u00e1 comhdhl\u00faite agus f\u00edor-shofaistici\u00fail le hobair phl\u00e1stair den ch\u00e9ad scoth ar an taobh istigh. Coinn\u00edonn an dim\u00e9in an chuid is m\u00f3 de na pr\u00edomhthr\u00e9ithe t\u00edrdhreacha deartha shofaistici\u00fail \u00f3n ocht\u00fa haois d\u00e9ag, lena n-\u00e1ir\u00edtear roinnt gn\u00e9ithe neamhghn\u00e1cha ar n\u00f3s an r\u00e1sch\u00farsa fhoirmi\u00fail, chomh maith le nasc l\u00e1idir amhairc leis an mB\u00f3inn. T\u00e1 Dubhadh mar chuid de shraith dim\u00e9inte feadh na B\u00f3inne lena n-\u00e1ir\u00edtear an Seandroichead (faoi \u00fain\u00e9ireacht an St\u00e1it), Halla an Toinl\u00edgh, An Gleann M\u00f3r, Baile Shl\u00e1ine agus Baile Phaghain. Toisc n\u00e1r briseadh an dim\u00e9in riamh, mar gheall ar a hioml\u00e1ine, t\u00e1 s\u00ed ar cheann den bheag\u00e1n dim\u00e9inte in \u00c9irinn at\u00e1 f\u00f3s ar marthain agus sl\u00e1n.    <\/p>\n\n\n\n<p>Is \u00e9 an strucht\u00far iar-mhe\u00e1naoiseach feice\u00e1lach eile sa t\u00edrdhreach n\u00e1 Main\u00e9ar an Neadraibh\u00edolaigh. T\u00e1 st\u00edl shaini\u00fail Ghotach Victeoiriach de bhalla\u00ed br\u00edc\u00ed dearga ag an strucht\u00far seo agus t\u00f3gadh \u00e9 thart ar an mbliain 1877, c\u00f3ngarach don t\u00fartheach me\u00e1naoiseach. T\u00f3gadh chun cr\u00edocha carthan\u00fala agus coinn\u00edodh lean\u00fanachas l\u00e1idir gaolmhar le Halla Dhubhadh, ionas nach nd\u00e9anfa\u00ed dochar n\u00f3 nach mbainf\u00ed an bonn d\u2019ioml\u00e1ine fhisici\u00fail agus stairi\u00fail agus d\u2019fh\u00e9ini\u00falacht chult\u00fartha na dim\u00e9ine le himeacht ama. Bhain foireann O\u2019Kelly \u00fas\u00e1id as Main\u00e9ar an Neadraibh\u00edolaigh mar bhun\u00e1it agus iad ag tochailt Sh\u00ed an Bhr\u00fa sna 1960id\u00ed.  <\/p>\n<\/div><\/div>\n\n<section class=\"wp-block-group is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Oidhreacht N\u00e1d\u00fartha<\/h2>\n\n\n\n<p>T\u00e1 oidhreacht n\u00e1d\u00fartha sp\u00e9isi\u00fail ag Dubhadh agus t\u00e1 bith\u00e9ags\u00falacht na maoine coinnithe go pr\u00edomha tr\u00ed bhainist\u00edocht talmha\u00edochta. T\u00e1 go leor speiceas d\u00fachasach ann chomh maith le tailte ainmnithe i bhfoirm LCS agus LCaS. <\/p>\n\n\n\n<p>Le ceannach Dhubhadh, is f\u00e9idir leis st\u00e1t an limist\u00e9ar seo de Ghleann na B\u00f3inne a bhainisti\u00fa, mar aon le timpeall 3.34km d\u2019abhainn na B\u00f3inne, l\u00e1ithre\u00e1n ainmnithe Natura 2000 at\u00e1 suntasach ar leibh\u00e9al na hEorpa mar gheall ar an oiread speiceas agus a ngn\u00e1th\u00f3ga, at\u00e1 faoi bhagairt agus at\u00e1 i mbaol, at\u00e1 le feice\u00e1il ann.<\/p>\n\n\n\n<figure data-wp-context=\"{&quot;imageId&quot;:&quot;69da420a648da&quot;}\" data-wp-interactive=\"core\/image\" data-wp-key=\"69da420a648da\" class=\"wp-block-image aligncenter size-full wp-lightbox-container\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"585\" height=\"273\" data-wp-class--hide=\"state.isContentHidden\" data-wp-class--show=\"state.isContentVisible\" data-wp-init=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--click=\"actions.showLightbox\" data-wp-on--load=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on-window--resize=\"callbacks.setButtonStyles\" src=\"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/map-showing-designated-natural-area-dowth-townland.png\" alt=\"L&#xE9;arsc&#xE1;il a thaispe&#xE1;nann limist&#xE9;ir ainmnithe n&#xE1;d&#xFA;rtha do Bhaile Fearainn Dhubhadh\" class=\"wp-image-3632\" srcset=\"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/map-showing-designated-natural-area-dowth-townland.png 585w, https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/map-showing-designated-natural-area-dowth-townland-300x140.png 300w, https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/map-showing-designated-natural-area-dowth-townland-50x23.png 50w\" sizes=\"auto, (max-width: 585px) 100vw, 585px\" \/><button\n\t\t\tclass=\"lightbox-trigger\"\n\t\t\ttype=\"button\"\n\t\t\taria-haspopup=\"dialog\"\n\t\t\taria-label=\"Enlarge\"\n\t\t\tdata-wp-init=\"callbacks.initTriggerButton\"\n\t\t\tdata-wp-on--click=\"actions.showLightbox\"\n\t\t\tdata-wp-style--right=\"state.imageButtonRight\"\n\t\t\tdata-wp-style--top=\"state.imageButtonTop\"\n\t\t>\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"12\" height=\"12\" fill=\"none\" viewBox=\"0 0 12 12\">\n\t\t\t\t<path fill=\"#fff\" d=\"M2 0a2 2 0 0 0-2 2v2h1.5V2a.5.5 0 0 1 .5-.5h2V0H2Zm2 10.5H2a.5.5 0 0 1-.5-.5V8H0v2a2 2 0 0 0 2 2h2v-1.5ZM8 12v-1.5h2a.5.5 0 0 0 .5-.5V8H12v2a2 2 0 0 1-2 2H8Zm2-12a2 2 0 0 1 2 2v2h-1.5V2a.5.5 0 0 0-.5-.5H8V0h2Z\" \/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><figcaption class=\"wp-element-caption\">L\u00e9arsc\u00e1il a thaispe\u00e1nann limist\u00e9ir ainmnithe n\u00e1d\u00fartha do Bhaile Fearainn Dhubhadh (lena n-\u00e1ir\u00edtear na tailte at\u00e1 i gceist)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Luach bith\u00e9ags\u00falachta<\/h3>\n\n\n\n<p>T\u00e1 raon leathan gn\u00e1th\u00f3g ar na tailte i nDubhadh, (lena n-\u00e1ir\u00edtear f\u00e9arthailte feabhsaithe chun cr\u00edocha talmha\u00edochta agus taitneamhachta, f\u00e9arthailte tirime agus fliucha at\u00e1 l\u00e1n le speicis), coillearnacha measctha, scrobarnach agus f\u00e1lta sceach l\u00e1nfh\u00e1sta. Cuims\u00edonn tuilemh\u00e1 na B\u00f3inne seascainn fionnuisce, giolcarnach agus paist\u00ed beaga de choillearnach chairr. T\u00e1 cuid de na tailte ainmnithe mar l\u00e1ithre\u00e1in Natura 2000: Limist\u00e9ar faoi Chaomhn\u00fa Speisialta (LCaS) na B\u00f3inne agus na hAbhann Duibhe (a roghna\u00edodh le haghaidh eanaigh alcaileacha, foraois\u00ed gl\u00e1racha, loimpr\u00ed abhann, brad\u00e1n agus dobharch\u00fanna) agus Limist\u00e9ar faoi Chosaint Speisialta (LCS) na B\u00f3inne agus na hAbhann Duibhe (roghnaithe le haghaidh cruid\u00edn\u00ed). T\u00e1 bainist\u00edocht na tal\u00fan feirme roimhe seo soil\u00e9ir sna gn\u00e1th\u00f3ga agus speiceas iomad\u00fala a chotha\u00edonn s\u00e9, rud a chuirfidh go m\u00f3r le bainisti\u00fa caomhnaithe an d\u00falra amach anseo.   <\/p>\n\n\n\n<figure data-wp-context=\"{&quot;imageId&quot;:&quot;69da420a6523a&quot;}\" data-wp-interactive=\"core\/image\" data-wp-key=\"69da420a6523a\" class=\"wp-block-image aligncenter size-full wp-lightbox-container\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"915\" height=\"585\" data-wp-class--hide=\"state.isContentHidden\" data-wp-class--show=\"state.isContentVisible\" data-wp-init=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--click=\"actions.showLightbox\" data-wp-on--load=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on-window--resize=\"callbacks.setButtonStyles\" src=\"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/map-showing-range-of-habitats-e1741779985823.png\" alt=\"L&#xE9;arsc&#xE1;il a thaispe&#xE1;nann raon na ngn&#xE1;th&#xF3;g ar na tailte.\" class=\"wp-image-3635\" srcset=\"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/map-showing-range-of-habitats-e1741779985823.png 915w, https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/map-showing-range-of-habitats-e1741779985823-300x192.png 300w, https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/map-showing-range-of-habitats-e1741779985823-768x491.png 768w, https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/map-showing-range-of-habitats-e1741779985823-50x32.png 50w\" sizes=\"auto, (max-width: 915px) 100vw, 915px\" \/><button\n\t\t\tclass=\"lightbox-trigger\"\n\t\t\ttype=\"button\"\n\t\t\taria-haspopup=\"dialog\"\n\t\t\taria-label=\"Enlarge\"\n\t\t\tdata-wp-init=\"callbacks.initTriggerButton\"\n\t\t\tdata-wp-on--click=\"actions.showLightbox\"\n\t\t\tdata-wp-style--right=\"state.imageButtonRight\"\n\t\t\tdata-wp-style--top=\"state.imageButtonTop\"\n\t\t>\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"12\" height=\"12\" fill=\"none\" viewBox=\"0 0 12 12\">\n\t\t\t\t<path fill=\"#fff\" d=\"M2 0a2 2 0 0 0-2 2v2h1.5V2a.5.5 0 0 1 .5-.5h2V0H2Zm2 10.5H2a.5.5 0 0 1-.5-.5V8H0v2a2 2 0 0 0 2 2h2v-1.5ZM8 12v-1.5h2a.5.5 0 0 0 .5-.5V8H12v2a2 2 0 0 1-2 2H8Zm2-12a2 2 0 0 1 2 2v2h-1.5V2a.5.5 0 0 0-.5-.5H8V0h2Z\" \/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><figcaption class=\"wp-element-caption\">L\u00e9arsc\u00e1il a thaispe\u00e1nann raon na ngn\u00e1th\u00f3g ar na tailte.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Thuairiscigh suirbh\u00e9 bith\u00e9ags\u00falachta ar na tailte le d\u00e9ana\u00ed 54 speiceas \u00e9an, c\u00faig cinn acu sin ar \u00e1bhar m\u00f3r imn\u00ed caomhantais iad. Taifeadadh aon speiceas d\u00e9ag d\u2019fh\u00e9ileac\u00e1n, ocht speiceas d\u2019ialt\u00f3g agus seacht speiceas de bheach anseo. T\u00e1 sionnaigh, broic, coin\u00edn\u00ed, giorriacha, dall\u00f3ga fraoigh agus fianna rua ann freisin.  <\/p>\n\n\n\n<figure data-wp-context=\"{&quot;imageId&quot;:&quot;69da420a65b60&quot;}\" data-wp-interactive=\"core\/image\" data-wp-key=\"69da420a65b60\" class=\"wp-block-image aligncenter size-full wp-lightbox-container\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"924\" height=\"494\" data-wp-class--hide=\"state.isContentHidden\" data-wp-class--show=\"state.isContentVisible\" data-wp-init=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--click=\"actions.showLightbox\" data-wp-on--load=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on-window--resize=\"callbacks.setButtonStyles\" src=\"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/red-deer-hind-and-calf-e1741780091934.png\" alt=\"Eilit agus ois&#xED;n fia rua\" class=\"wp-image-3638\" srcset=\"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/red-deer-hind-and-calf-e1741780091934.png 924w, https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/red-deer-hind-and-calf-e1741780091934-300x160.png 300w, https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/red-deer-hind-and-calf-e1741780091934-768x411.png 768w, https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/red-deer-hind-and-calf-e1741780091934-50x27.png 50w\" sizes=\"auto, (max-width: 924px) 100vw, 924px\" \/><button\n\t\t\tclass=\"lightbox-trigger\"\n\t\t\ttype=\"button\"\n\t\t\taria-haspopup=\"dialog\"\n\t\t\taria-label=\"Enlarge\"\n\t\t\tdata-wp-init=\"callbacks.initTriggerButton\"\n\t\t\tdata-wp-on--click=\"actions.showLightbox\"\n\t\t\tdata-wp-style--right=\"state.imageButtonRight\"\n\t\t\tdata-wp-style--top=\"state.imageButtonTop\"\n\t\t>\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"12\" height=\"12\" fill=\"none\" viewBox=\"0 0 12 12\">\n\t\t\t\t<path fill=\"#fff\" d=\"M2 0a2 2 0 0 0-2 2v2h1.5V2a.5.5 0 0 1 .5-.5h2V0H2Zm2 10.5H2a.5.5 0 0 1-.5-.5V8H0v2a2 2 0 0 0 2 2h2v-1.5ZM8 12v-1.5h2a.5.5 0 0 0 .5-.5V8H12v2a2 2 0 0 1-2 2H8Zm2-12a2 2 0 0 1 2 2v2h-1.5V2a.5.5 0 0 0-.5-.5H8V0h2Z\" \/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><figcaption class=\"wp-element-caption\">Eilit agus ois\u00edn fia rua (\u00a9 Le caoinchead \u00f3 Martin Gammell)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Luachanna ithreach agus carb\u00f3in don d\u00falra agus don aer\u00e1id<\/h3>\n\n\n\n<p>T\u00e1 pH neamhurch\u00f3ideach ag na hithreacha i nDubhadh mar gheall ar a n\u00e1d\u00far cailcreach agus d\u00edortha\u00edtear iad \u00f3 thill oighreach thorth\u00fail at\u00e1 oiri\u00fanach le haghaidh t\u00e1irgeadh talmha\u00edochta. T\u00e1 strucht\u00far na hithreach agus sl\u00e1inte na hithreach iontach mar gheall ar bhainist\u00edocht feirmeoireachta iomchu\u00ed le d\u00e9ana\u00ed, ag eascairt as bearta ar n\u00f3s ionchuir \u00edsle leasach\u00e1in agus mar thoradh air sin t\u00e1 b\u00e1inseach ann at\u00e1 l\u00e1n le speicis planda\u00ed. Cuireann s\u00e9 seo tairbh\u00ed iomad\u00fala ar f\u00e1il don phobal ar n\u00f3s bith\u00e9ags\u00falacht ithreach fheabhsaithe agus asta\u00edochta\u00ed g\u00e1s ceaptha teasa laghdaithe. Tugann tortha\u00ed taighde roimhe seo \u00f3n bhfeirm le fios go gcrutha\u00edonn an cur chuige inbhuanaithe seo caighde\u00e1n feabhsaithe maidir le t\u00e1irgeadh beostoic ach le hasta\u00edochta\u00ed carb\u00f3in n\u00edos \u00edsle. T\u00e1 bunt\u00e1ist\u00ed iarmhartacha ag sl\u00e1inte fhabhrach na hithreach don bhith\u00e9ags\u00falacht os cionn na tal\u00fan freisin, \u00f3 phlanda\u00ed agus pailneoir\u00ed go h\u00e9in agus mamaigh; agus t\u00e1 s\u00e9 sin soil\u00e9ir sna speicis a taifeadadh ar an l\u00e1ithre\u00e1n.    <\/p>\n<\/section>\n\n<section class=\"wp-block-group is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\">F\u00eds do Ph\u00e1irc N\u00e1isi\u00fanta Bhr\u00fa na B\u00f3inne (East\u00e1t Dhubhadh)<\/h2>\n\n\n\n<p>Leis an t\u00edrdhreach ilsrathach uath\u00fail at\u00e1 caomhnaithe go saini\u00fail a fh\u00e1il, cuirtear ar chumas an St\u00e1it dul i mbun tionscadal uaillmhianach chun Maoin Oidhreachta Domhanda Bhr\u00fa na B\u00f3inne i gcoitinne a chaomhn\u00fa, a chur i l\u00e1thair ar\u00eds agus a bhainisti\u00fa, agus a S\u00e1r-Luach Uil\u00edoch a fheabhs\u00fa, agus eolas nua a scaipeadh a fuarthas tr\u00ed thochailt a rinneadh le d\u00e9ana\u00ed ar an tuama pas\u00e1iste a th\u00e1ngthas air faoi Halla Dhubhadh, chomh maith le b\u00e9im a chur ar shaintr\u00e9ithe t\u00e1bhachtacha \u00e9iceola\u00edochta agus n\u00e1d\u00fartha na Maoine. Cabhr\u00f3idh s\u00e9 linn comhth\u00e9acs agus l\u00e1ithre\u00e1n an t\u00edrdhreacha dim\u00e9ine seo at\u00e1 caomhnaithe go saini\u00fail a chaomhn\u00fa, ina bhfuil gn\u00e9ithe de th\u00edrdhreach deasghn\u00e1tha r\u00e9amhstairi\u00fail caomhnaithe a bhfuil t\u00e1bhacht idirn\u00e1isi\u00fanta eisceacht\u00fail ag baint leis. <\/p>\n\n\n\n<p>\u00d3 thaobh na hoidhreachta n\u00e1d\u00fartha de, is \u00ed an fh\u00eds at\u00e1 don ph\u00e1irc n\u00e1 an luach bith\u00e9ags\u00falachta a fheabhs\u00fa go suntasach thar na gn\u00e1th\u00f3ga go l\u00e9ir at\u00e1 ann cheana f\u00e9in chun an fl\u00f3ra agus an f\u00e1na a ghabhann leis a mh\u00e9ad\u00fa go suntasach ar fud gach tacs\u00f3in.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d3s rud \u00e9 gurb \u00e9 f\u00e9arthalamh an cine\u00e1l gn\u00e1th\u00f3ige is m\u00f3 at\u00e1 ann, d\u00edreofar ar dt\u00fas ar bhearta bainist\u00edochta caomhantais a bheidh s\u00e9 mar aidhm acu st\u00e1das cothaitheach ithreach ioml\u00e1n a \u00edsli\u00fa, a spreagfaidh raon n\u00edos leithne de phlanda\u00ed bl\u00e1thanna, \u00f3 thaobh l\u00edon ioml\u00e1n agus \u00e9ags\u00falacht speiceas de araon. Ceann de na pr\u00edomhbhagairt\u00ed ar phailneoir\u00ed in \u00c9irinn is ea an easpa bia, agus mar sin sol\u00e1thr\u00f3idh \u00e9ags\u00falacht mh\u00e9adaithe bl\u00e1thanna i dt\u00edrdhreach f\u00e9arthal\u00fan na p\u00e1irce neart planda\u00ed neachtair agus pailine do bheacha, d\u2019fh\u00e9ileac\u00e1in, do leamhain agus go leor feithid\u00ed eile chun cabhr\u00fa leo maireacht\u00e1il agus a saolr\u00e9 a chomhl\u00e1n\u00fa. M\u00e9ad\u00f3idh bainisti\u00fa f\u00e9arthal\u00fan iomchu\u00ed go m\u00f3r \u00e9ags\u00falacht na n-\u00e9an freisin (cos\u00fail leis an bhFuiseog agus an Riabh\u00f3g Mh\u00f3na).  <\/p>\n\n\n\n<figure data-wp-context=\"{&quot;imageId&quot;:&quot;69da420a666f1&quot;}\" data-wp-interactive=\"core\/image\" data-wp-key=\"69da420a666f1\" class=\"wp-block-image aligncenter size-large wp-lightbox-container\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" data-wp-class--hide=\"state.isContentHidden\" data-wp-class--show=\"state.isContentVisible\" data-wp-init=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--click=\"actions.showLightbox\" data-wp-on--load=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on-window--resize=\"callbacks.setButtonStyles\" src=\"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/common-blue-butterfly-1024x683.jpg\" alt=\"Gorm&#xE1;n Coiteann\" class=\"wp-image-3645\" srcset=\"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/common-blue-butterfly-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/common-blue-butterfly-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/common-blue-butterfly-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/common-blue-butterfly-50x33.jpg 50w, https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/common-blue-butterfly-1536x1025.jpg 1536w, https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/common-blue-butterfly.jpg 1559w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><button\n\t\t\tclass=\"lightbox-trigger\"\n\t\t\ttype=\"button\"\n\t\t\taria-haspopup=\"dialog\"\n\t\t\taria-label=\"Enlarge\"\n\t\t\tdata-wp-init=\"callbacks.initTriggerButton\"\n\t\t\tdata-wp-on--click=\"actions.showLightbox\"\n\t\t\tdata-wp-style--right=\"state.imageButtonRight\"\n\t\t\tdata-wp-style--top=\"state.imageButtonTop\"\n\t\t>\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"12\" height=\"12\" fill=\"none\" viewBox=\"0 0 12 12\">\n\t\t\t\t<path fill=\"#fff\" d=\"M2 0a2 2 0 0 0-2 2v2h1.5V2a.5.5 0 0 1 .5-.5h2V0H2Zm2 10.5H2a.5.5 0 0 1-.5-.5V8H0v2a2 2 0 0 0 2 2h2v-1.5ZM8 12v-1.5h2a.5.5 0 0 0 .5-.5V8H12v2a2 2 0 0 1-2 2H8Zm2-12a2 2 0 0 1 2 2v2h-1.5V2a.5.5 0 0 0-.5-.5H8V0h2Z\" \/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><figcaption class=\"wp-element-caption\">Gorm\u00e1n Coiteann (\u00a9 Le caoinchead \u00f3 Martin Gammell)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Is iad coillearnacha (na dim\u00e9ine) an dara gn\u00e1th\u00f3g is suntasa\u00ed sa ph\u00e1irc. Beidh s\u00e9 mar aidhm againn anseo bearta \u00edogaire bainist\u00edochta coillearna\u00ed a chur i bhfeidhm (leagan roghnach, pland\u00fa agus rial\u00fa fianna) a fheabhs\u00f3idh go mall a luach caomhantais le f\u00f3cas san fhadt\u00e9arma ar choillearnach dh\u00fachasach a fhorbairt. Toisc go bhfuil an choillearnach tadhlach le gn\u00e1th\u00f3ga bruach\u00e1nacha na B\u00f3inne t\u00e1 s\u00e9 i gceist teacht ar r\u00e9iteach n\u00e1d\u00fartha a nascfaidh an d\u00e1 chine\u00e1l gn\u00e1th\u00f3g le ch\u00e9ile. Spreagfar teorainneacha dinimici\u00fala n\u00e1d\u00fartha idir coillearnach agus f\u00e9arthalamh chun gn\u00e1th\u00f3ga n\u00e1d\u00fartha, ilghn\u00e9itheacha fiadh\u00falra a chur chun cinn a thuilleadh. Cabhr\u00f3idh cothabh\u00e1il agus bainisti\u00fa feabhsaithe ar fh\u00e1lta sceach le feabhas a chur ar acmhainn\u00ed beathaithe agus neadaithe le haghaidh go leor speicis \u00e9an \u00c9ireannacha. Feidhm\u00edonn f\u00e1lta sceach mar chonair\u00ed fiadh\u00falra t\u00e1bhachtacha a sh\u00edneann le ch\u00e9ile agus a shol\u00e1thra\u00edonn naisc leis na gn\u00e1th\u00f3ga eile go l\u00e9ir.     <\/p>\n\n\n\n<figure data-wp-context=\"{&quot;imageId&quot;:&quot;69da420a66ff4&quot;}\" data-wp-interactive=\"core\/image\" data-wp-key=\"69da420a66ff4\" class=\"wp-block-image aligncenter size-full wp-lightbox-container\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"938\" height=\"503\" data-wp-class--hide=\"state.isContentHidden\" data-wp-class--show=\"state.isContentVisible\" data-wp-init=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--click=\"actions.showLightbox\" data-wp-on--load=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on-window--resize=\"callbacks.setButtonStyles\" src=\"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/pine-marten-with-kits-e1741780163235.png\" alt=\"Cat Crainn le cait chrainn &#xF3;ga\" class=\"wp-image-3648\" srcset=\"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/pine-marten-with-kits-e1741780163235.png 938w, https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/pine-marten-with-kits-e1741780163235-300x161.png 300w, https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/pine-marten-with-kits-e1741780163235-768x412.png 768w, https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/pine-marten-with-kits-e1741780163235-50x27.png 50w\" sizes=\"auto, (max-width: 938px) 100vw, 938px\" \/><button\n\t\t\tclass=\"lightbox-trigger\"\n\t\t\ttype=\"button\"\n\t\t\taria-haspopup=\"dialog\"\n\t\t\taria-label=\"Enlarge\"\n\t\t\tdata-wp-init=\"callbacks.initTriggerButton\"\n\t\t\tdata-wp-on--click=\"actions.showLightbox\"\n\t\t\tdata-wp-style--right=\"state.imageButtonRight\"\n\t\t\tdata-wp-style--top=\"state.imageButtonTop\"\n\t\t>\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"12\" height=\"12\" fill=\"none\" viewBox=\"0 0 12 12\">\n\t\t\t\t<path fill=\"#fff\" d=\"M2 0a2 2 0 0 0-2 2v2h1.5V2a.5.5 0 0 1 .5-.5h2V0H2Zm2 10.5H2a.5.5 0 0 1-.5-.5V8H0v2a2 2 0 0 0 2 2h2v-1.5ZM8 12v-1.5h2a.5.5 0 0 0 .5-.5V8H12v2a2 2 0 0 1-2 2H8Zm2-12a2 2 0 0 1 2 2v2h-1.5V2a.5.5 0 0 0-.5-.5H8V0h2Z\" \/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><figcaption class=\"wp-element-caption\">Cat Crainn le cait chrainn \u00f3ga (\u00a9 Le caoinchead \u00f3 Martin Gammell)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Ar deireadh, maidir leis na p\u00e1irceanna cura\u00edochta, (laistigh de chrios maol\u00e1nach na Maoine Oidhreachta Domhanda) is \u00ed an fh\u00eds at\u00e1 againn lean\u00faint den chuid is m\u00f3 le hoibr\u00edochta\u00ed cura\u00edochta ach, ar\u00eds, c\u00f3ras bainist\u00edochta a chur i bhfeidhm a dh\u00e9anfaidh tortha\u00ed bith\u00e9ags\u00falachta a bharrfheabhs\u00fa.<\/p>\n<\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>P\u00e1irc N\u00e1isi\u00fanta Bhr\u00fa na B\u00f3inne In 2023, d\u2019\u00e9irigh leis an St\u00e1t east\u00e1t Dhubhadh de thart ar 223 heicte\u00e1r (552 acra) a fh\u00e1il chun P\u00e1irc N\u00e1isi\u00fanta nua a chruth\u00fa &#8211; P\u00e1irc N\u00e1isi\u00fanta Bhr\u00fa na B\u00f3inne. Cuims\u00edonn s\u00e9 sin thart ar aon trian de Mhaoin Oidhreachta Domhanda Bhr\u00fa na B\u00f3inne agus t\u00e1 dh\u00e1 theach mh\u00f3ra tuaithe ann [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":4957,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"_uag_custom_page_level_css":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"pgc_sgb_lightbox_settings":"","footnotes":"[{\"id\":\"9643c8b1-12c1-42d7-b406-20d8214e26bc\",\"content\":\"\"}]"},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-3667","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>P\u00e1irc N\u00e1isi\u00fanta Bhr\u00fa na B\u00f3inne - Oidhreacht Dhomhanda na h\u00c9ireann<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/ga\/readmhaoin-oidhreachta-domhanda\/bru-na-boinne-2\/pairc-naisiunta-bhru-na-boinne\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"ga_IE\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"P\u00e1irc N\u00e1isi\u00fanta Bhr\u00fa na B\u00f3inne - Oidhreacht Dhomhanda na h\u00c9ireann\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"P\u00e1irc N\u00e1isi\u00fanta Bhr\u00fa na B\u00f3inne In 2023, d\u2019\u00e9irigh leis an St\u00e1t east\u00e1t Dhubhadh de thart ar 223 heicte\u00e1r (552 acra) a fh\u00e1il chun P\u00e1irc N\u00e1isi\u00fanta nua a chruth\u00fa &#8211; P\u00e1irc N\u00e1isi\u00fanta Bhr\u00fa na B\u00f3inne. Cuims\u00edonn s\u00e9 sin thart ar aon trian de Mhaoin Oidhreachta Domhanda Bhr\u00fa na B\u00f3inne agus t\u00e1 dh\u00e1 theach mh\u00f3ra tuaithe ann [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/ga\/readmhaoin-oidhreachta-domhanda\/bru-na-boinne-2\/pairc-naisiunta-bhru-na-boinne\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Oidhreacht Dhomhanda na h\u00c9ireann\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/NationalMons\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-08-06T10:24:13+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/dowth-hall-aerial-view.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1283\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"882\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@NationalMons\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.worldheritageireland.ie\\\/ga\\\/readmhaoin-oidhreachta-domhanda\\\/bru-na-boinne-2\\\/pairc-naisiunta-bhru-na-boinne\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.worldheritageireland.ie\\\/ga\\\/readmhaoin-oidhreachta-domhanda\\\/bru-na-boinne-2\\\/pairc-naisiunta-bhru-na-boinne\\\/\",\"name\":\"P\u00e1irc N\u00e1isi\u00fanta Bhr\u00fa na B\u00f3inne - Oidhreacht Dhomhanda na h\u00c9ireann\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.worldheritageireland.ie\\\/ga\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.worldheritageireland.ie\\\/ga\\\/readmhaoin-oidhreachta-domhanda\\\/bru-na-boinne-2\\\/pairc-naisiunta-bhru-na-boinne\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.worldheritageireland.ie\\\/ga\\\/readmhaoin-oidhreachta-domhanda\\\/bru-na-boinne-2\\\/pairc-naisiunta-bhru-na-boinne\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.worldheritageireland.ie\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/03\\\/dowth-hall-aerial-view-1024x704.jpg\",\"datePublished\":\"2025-03-11T12:35:37+00:00\",\"dateModified\":\"2025-08-06T10:24:13+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.worldheritageireland.ie\\\/ga\\\/readmhaoin-oidhreachta-domhanda\\\/bru-na-boinne-2\\\/pairc-naisiunta-bhru-na-boinne\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"ga-IE\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.worldheritageireland.ie\\\/ga\\\/readmhaoin-oidhreachta-domhanda\\\/bru-na-boinne-2\\\/pairc-naisiunta-bhru-na-boinne\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"ga-IE\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.worldheritageireland.ie\\\/ga\\\/readmhaoin-oidhreachta-domhanda\\\/bru-na-boinne-2\\\/pairc-naisiunta-bhru-na-boinne\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.worldheritageireland.ie\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/03\\\/dowth-hall-aerial-view-1024x704.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.worldheritageireland.ie\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/03\\\/dowth-hall-aerial-view-1024x704.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.worldheritageireland.ie\\\/ga\\\/readmhaoin-oidhreachta-domhanda\\\/bru-na-boinne-2\\\/pairc-naisiunta-bhru-na-boinne\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.worldheritageireland.ie\\\/ga\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"R\u00e9admhaoin Oidhreachta Domhanda\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.worldheritageireland.ie\\\/ga\\\/readmhaoin-oidhreachta-domhanda\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Br\u00fa na B\u00f3inne\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.worldheritageireland.ie\\\/ga\\\/readmhaoin-oidhreachta-domhanda\\\/bru-na-boinne-2\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"P\u00e1irc N\u00e1isi\u00fanta Bhr\u00fa na B\u00f3inne\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.worldheritageireland.ie\\\/ga\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.worldheritageireland.ie\\\/ga\\\/\",\"name\":\"Oidhreacht Dhomhanda na h\u00c9ireann\",\"description\":\"Ireland&#039;s Tentative World Heritage\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.worldheritageireland.ie\\\/ga\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.worldheritageireland.ie\\\/ga\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"ga-IE\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.worldheritageireland.ie\\\/ga\\\/#organization\",\"name\":\"Department of Housing, Local Government and Heritage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.worldheritageireland.ie\\\/ga\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"ga-IE\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.worldheritageireland.ie\\\/ga\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.worldheritageireland.ie\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/unesco_wh_in_Ireland_Blue_180_trans.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.worldheritageireland.ie\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/unesco_wh_in_Ireland_Blue_180_trans.png\",\"width\":181,\"height\":181,\"caption\":\"Department of Housing, Local Government and Heritage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.worldheritageireland.ie\\\/ga\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/NationalMons\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/NationalMons\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"P\u00e1irc N\u00e1isi\u00fanta Bhr\u00fa na B\u00f3inne - Oidhreacht Dhomhanda na h\u00c9ireann","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/ga\/readmhaoin-oidhreachta-domhanda\/bru-na-boinne-2\/pairc-naisiunta-bhru-na-boinne\/","og_locale":"ga_IE","og_type":"article","og_title":"P\u00e1irc N\u00e1isi\u00fanta Bhr\u00fa na B\u00f3inne - Oidhreacht Dhomhanda na h\u00c9ireann","og_description":"P\u00e1irc N\u00e1isi\u00fanta Bhr\u00fa na B\u00f3inne In 2023, d\u2019\u00e9irigh leis an St\u00e1t east\u00e1t Dhubhadh de thart ar 223 heicte\u00e1r (552 acra) a fh\u00e1il chun P\u00e1irc N\u00e1isi\u00fanta nua a chruth\u00fa &#8211; P\u00e1irc N\u00e1isi\u00fanta Bhr\u00fa na B\u00f3inne. Cuims\u00edonn s\u00e9 sin thart ar aon trian de Mhaoin Oidhreachta Domhanda Bhr\u00fa na B\u00f3inne agus t\u00e1 dh\u00e1 theach mh\u00f3ra tuaithe ann [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/ga\/readmhaoin-oidhreachta-domhanda\/bru-na-boinne-2\/pairc-naisiunta-bhru-na-boinne\/","og_site_name":"Oidhreacht Dhomhanda na h\u00c9ireann","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/NationalMons\/","article_modified_time":"2025-08-06T10:24:13+00:00","og_image":[{"width":1283,"height":882,"url":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/dowth-hall-aerial-view.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_site":"@NationalMons","twitter_misc":{"Est. reading time":"14 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/ga\/readmhaoin-oidhreachta-domhanda\/bru-na-boinne-2\/pairc-naisiunta-bhru-na-boinne\/","url":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/ga\/readmhaoin-oidhreachta-domhanda\/bru-na-boinne-2\/pairc-naisiunta-bhru-na-boinne\/","name":"P\u00e1irc N\u00e1isi\u00fanta Bhr\u00fa na B\u00f3inne - Oidhreacht Dhomhanda na h\u00c9ireann","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/ga\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/ga\/readmhaoin-oidhreachta-domhanda\/bru-na-boinne-2\/pairc-naisiunta-bhru-na-boinne\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/ga\/readmhaoin-oidhreachta-domhanda\/bru-na-boinne-2\/pairc-naisiunta-bhru-na-boinne\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/dowth-hall-aerial-view-1024x704.jpg","datePublished":"2025-03-11T12:35:37+00:00","dateModified":"2025-08-06T10:24:13+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/ga\/readmhaoin-oidhreachta-domhanda\/bru-na-boinne-2\/pairc-naisiunta-bhru-na-boinne\/#breadcrumb"},"inLanguage":"ga-IE","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/ga\/readmhaoin-oidhreachta-domhanda\/bru-na-boinne-2\/pairc-naisiunta-bhru-na-boinne\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"ga-IE","@id":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/ga\/readmhaoin-oidhreachta-domhanda\/bru-na-boinne-2\/pairc-naisiunta-bhru-na-boinne\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/dowth-hall-aerial-view-1024x704.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/dowth-hall-aerial-view-1024x704.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/ga\/readmhaoin-oidhreachta-domhanda\/bru-na-boinne-2\/pairc-naisiunta-bhru-na-boinne\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/ga\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"R\u00e9admhaoin Oidhreachta Domhanda","item":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/ga\/readmhaoin-oidhreachta-domhanda\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Br\u00fa na B\u00f3inne","item":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/ga\/readmhaoin-oidhreachta-domhanda\/bru-na-boinne-2\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"P\u00e1irc N\u00e1isi\u00fanta Bhr\u00fa na B\u00f3inne"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/ga\/#website","url":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/ga\/","name":"Oidhreacht Dhomhanda na h\u00c9ireann","description":"Ireland&#039;s Tentative World Heritage","publisher":{"@id":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/ga\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/ga\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"ga-IE"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/ga\/#organization","name":"Department of Housing, Local Government and Heritage","url":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/ga\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"ga-IE","@id":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/ga\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/unesco_wh_in_Ireland_Blue_180_trans.png","contentUrl":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/unesco_wh_in_Ireland_Blue_180_trans.png","width":181,"height":181,"caption":"Department of Housing, Local Government and Heritage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/ga\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/NationalMons\/","https:\/\/x.com\/NationalMons"]}]}},"spectra_custom_meta":{"ast-main-header-display":[""],"ast-hfb-above-header-display":[""],"ast-hfb-below-header-display":[""],"ast-hfb-mobile-header-display":[""],"adv-header-id-meta":[""],"footer-sml-layout":[""],"stick-header-meta":[""],"header-main-stick-meta":[""],"header-above-stick-meta":[""],"header-below-stick-meta":[""],"site-post-title":[""],"site-sidebar-layout":["default"],"site-content-layout":[""],"ast-featured-img":[""],"ast-breadcrumbs-content":[""],"theme-transparent-header-meta":[""],"_yoast_wpseo_primary_category":[""],"ast-banner-title-visibility":[""],"ast-global-header-display":[""],"ast-site-content-layout":["default"],"site-content-style":["default"],"site-sidebar-style":["default"],"_top_nav_excluded":[""],"_cms_nav_minihome":[""],"related_links":["a:1:{i:0;s:0:\"\";}"],"_last_translation_edit_mode":["translation-editor"],"_wp_page_template":["default"],"cmplz_hide_cookiebanner":[""],"_cmplz_scanned_post":["1"],"footnotes":["[{\"id\":\"9643c8b1-12c1-42d7-b406-20d8214e26bc\",\"content\":\"\"}]"],"_wpml_word_count":["2519"],"_uag_page_assets":["a:9:{s:3:\"css\";s:0:\"\";s:2:\"js\";s:0:\"\";s:18:\"current_block_list\";a:16:{i:0;s:10:\"core\/group\";i:1;s:12:\"core\/heading\";i:2;s:14:\"core\/paragraph\";i:3;s:10:\"core\/image\";i:4;s:11:\"core\/spacer\";i:5;s:11:\"core\/search\";i:6;s:17:\"core\/latest-posts\";i:7;s:20:\"core\/latest-comments\";i:8;s:13:\"core\/archives\";i:9;s:15:\"core\/categories\";i:10;s:20:\"outermost\/icon-block\";i:11;s:12:\"core\/columns\";i:12;s:11:\"core\/column\";i:13;s:9:\"core\/list\";i:14;s:14:\"core\/list-item\";i:15;s:20:\"nextend\/smartslider3\";}s:8:\"uag_flag\";b:0;s:11:\"uag_version\";s:10:\"1775052773\";s:6:\"gfonts\";a:0:{}s:10:\"gfonts_url\";s:0:\"\";s:12:\"gfonts_files\";a:0:{}s:14:\"uag_faq_layout\";b:0;}"]},"uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"gs-tiny":false,"xl":false,"xxl":false,"xxxl":false,"xxxxl":false,"xxxxxl":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false},"uagb_author_info":{"display_name":"bobbyjo","author_link":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/ga\/author\/bobbyjo\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"P\u00e1irc N\u00e1isi\u00fanta Bhr\u00fa na B\u00f3inne In 2023, d\u2019\u00e9irigh leis an St\u00e1t east\u00e1t Dhubhadh de thart ar 223 heicte\u00e1r (552 acra) a fh\u00e1il chun P\u00e1irc N\u00e1isi\u00fanta nua a chruth\u00fa &#8211; P\u00e1irc N\u00e1isi\u00fanta Bhr\u00fa na B\u00f3inne. Cuims\u00edonn s\u00e9 sin thart ar aon trian de Mhaoin Oidhreachta Domhanda Bhr\u00fa na B\u00f3inne agus t\u00e1 dh\u00e1 theach mh\u00f3ra tuaithe ann&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3667","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3667"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3667\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3686,"href":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3667\/revisions\/3686"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4957"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3667"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3667"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.worldheritageireland.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3667"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}